Ndryshimi i fundit: E Shtunė, 07 Dhjetor 2019

Dėmi ekonomik nė fushėn e shitjes dhe dhėnies me qira tė pasurisė shtetėrore gjatė viteve 2008-2012

7 vite mė parė
share()?>
Njė nga sektorėt mė problematik nė fushėn e dėmit ekonomik tė raportuar nga Kontrolli i Lartė i Shtetit ndėr vite ėshtė edhe ai i shitjes dhe dhėnies me qira tė pasurisė shtetėrore. Open Data Albania ka kryer njė hulumtim pėr ecurinė e kėtij treguesi nė vitet 2008-2012. Duhet theksuar se ky lloj dėmi mund tė shfaqet nė trajta tė ndryshme, por kryesisht ai vjen si pasojė e llogaritjes apo zbatimit tė gabuar tė tarifave tė dhėnies me qera tė pronės publike, shfrytėzimi pa qira i ambienteve publike apo vonesat nė pagimin e tarifave, llogaritje tė gabuara tė cmimit tė shitjes dhe shitje e ambienteve nė kundėrshtim me legjislacionin pėrkatės nė fuqi. Grafiku nė vijim jep njė pamje tė ecurisė sė kėtij treguesi pėr periudhėn e marrė nė shqyrtim.
 

Burimi : Kontrolli Lartė i Shtetit
Pėrpunimi dhe komentet: ODA

Dėmi ekonomik mė i lartė nė fushėn e dhėnies me qira dhe shitje tė pronės publike ėshtė shėnuar nė vitin 2009, me rreth 3,1 miliardė lekė apo 43% e dėmit total ekonomik tė atij viti. Pjesa mė e madhe e tij, rreth 2,6 miliardė lekė apo 83% ėshtė shkaktuar nga shoqėria Albpetrol. Ndėrkohė 538 milionė lekė janė raportuar si dėm i shkaktuar prej Ministrisė sė Mjedisit, ardhur nga mosllogaritja dhe mungesė e pasqyrimit si detyrim ndaj shtetit tė dhėnies me qira tė 23,25 ha fond pyjor.

Interesant ėshtė fakti qė edhe vitet 2010 dhe 2011 shfaqen me dėm nė sektorin e shfrytėzimit tė pasurisė kombėtare tė fondit pyjor. Kėshtu, nė vitin 2010 ėshtė raportuar njė dėm ekonomik 127,346 milionė lekė apo rreth 82% e gjithė dėmit ekonomik tė kėtij sektori, ardhur kryesisht si pasojė e mosllogaritjes dhe mosarkėtimit tė tė ardhurave nga shfrytėzimi i 99.4 ha fond pyjor (65,8 milionė lekė), mosllogaritjes dhe mosarkėtimit tė gjobave lidhur me dėmtimin e njė fondi pyjor prej 6 312 m2, i pėrdorur pėr ngritje lokalesh tregtare (45,9 milionė lekė) dhe dėmtimit tė fondit pyjor publik (1 810 m2 me vlerė 13 milionė lekė).

Nė vitin 2011, dėmi i raportuar nė favor tė Drejtorisė sė Politikave tė Pyjeve dhe Kullotave (DPPK) nė Ministrinė e Mjedisit shkoi nė 342 milionė lekė apo mbi 2.5 herė mė i lartė se sa njė vit mė parė. Nė raport me Buxhetin total tė Ministrisė sė Mjedisit pėr vitin 2011, ky dėm do tė ishte rreth 20% e tij, ndėrsa nė raport me shumėn e financimit pėr programin “Administrimi i Pyjeve”, vlera do tė shkonte nė 38.8%. Kjo gjendje raportimi nga KLSH ngre edhe njėherė alarmin mbi mėnyrėn e pėrdorimit, shfrytėzimit dhe mbrojtjes sė pasurisė kombėtare tė pyjeve dhe kullotave, i cili rrezikon pėrherė e mė shumė.   

Viti 2012 paraqitet me njė rritje gati 90% tė dėmit nė sektorin e qiradhėnies dhe shitjes sė pronės publike, duke u renditur sektori i dytė mė problematik nė shkaktimin e dėmit ekonomik. Pesha mė e madhe e dėmit i pėrket Ministrisė sė Ekonomisė, Tregtisė dhe Energjitikės, me njė vlerė rreth 606,9 milionė lekė nė fushėn e koncesioneve. Pjesa mė e madhe e dėmit, rreth 595 milionė lekė apo 98%,  ka ardhur si pasojė e mosushtrimit tė penaliteteve pėr shkelje tė kushteve tė kontratave koncesionare dhe mosndjekje e procedurave pėr arkėtimin e dėmit. Ndėrkohė, si subjekte me dėm tė lartė ekonomik janė raportuar edhe Bashkia Lac, me vlerėn 28,1 milionė lekė dhe Ministria e Punėve Publike dhe Transportit me 15,3.

Nė kėto kushte, vlerat e larta tė raportuara ndėr vite nga KLSH dhe tendenca nė rritje e tyre flasin pėr njė shfrytėzim nė favor tė interesave personale tė pronės publike, si nga pushteti lokal, ashtu edhe nga ai qėndror dhe pėr njė administrim joefektiv tė saj.

Grafiku nė vijim jep peshėn qė ka zėnė ky sektor nė dėmin total tė raportuar ndėr vite, si dhe nė raport me Shpenzimet Totale tė Buxhetit tė Shtetit pėr secilin vit dhe PBB-nė.
 

Burimi : Kontrolli i Lartė i Shtetit, Ministria e Financave, Kėshilli i Ministrave
Pėrpunimi dhe komentet: ODA


  1. Tė dhėnat mbi dėmin ekonomik pėr vitet 2008-2012 janė marrė nga Raporti Vjetor i KLSH pėr secilin vit pėrkatės.
  2. Tė dhėnat pėr Shpenzimet Totale tė Buxhetit tė Shtetit janė marrė nė Buletinin Fiskal pėr 4 –mujorin e fundit pėr secilin vit. Tė dhėnat e PBB-sė i referohen VKM nr. 1, datė 23/1/2013 “Pėr miratimin e kuadrit makroekonomik dhe fiskal pėr periudhėn 2014-2016”.



Dataset-et nė format excel : Dataset-et nė format XML, N3 :
    Kontribues: Blerta Zilja, M.Sc.