Ndryshimi i fundit: E Premte, 25 Korrik 2014

Open Data: Plazhi mė i ndotur, Durrėsi dhe mė i pastri, Borshi

3 vite mė parė
Agjencia Open Data Albania nė njė studim qė ka bėrė pėr cilėsinė e plazheve shqiptare, rezulton se plazhet mė tė ndotura nė vend janė nė Durrės, Kavajė, Vlorė e Sarandė. Ndėrkohė, qė me cilėsi mė tė mirė paraqiten Borshi, Dhėrmiu, Shėngjini, Velipoja e Himara.

Open Data, nė studimin e saj thekson se rritja e banorėve nė disa qendra urbane e ka bėrė tė pamundur procesin e vetpastrimit tė detit, pėr shkak tė sasisė sė madhe tė shkarkimeve urbane. Ndėrkaq, pėrveē kėtyre faktorėve, tė cilėt duhet tė ishin nėn menaxhimin dhe kontrollin e qeverive lokale, listės sė gjatė i shtohen edhe plehrat e pafundme tė lėna kudo pėrgjatė bregdetit, pėrfshi kėtu edhe njė ndėr armiqtė kryesorė tė gjallesave detare, qeset e plastmasit. “Por ndotjet e drejpėrdrejta nga shkarkimet nė det apo plehrat nuk janė tė vetmet. 

Ndotja e lumenjve, sidomos nėpėr zonat rurale, ku luginat e tyre jo rrallė janė vend-depozitimet e mbetjeve, janė njė tjetėr burim papastėrtie. Edhe ndotja e ujėrave nėntokėsore jep ndikimin e saj nė kėtė vorbull tė madhe. Nė mėnyrė tė pėrmbledhur mund tė thuhet se plazhet shqiptare janė nė rrezik tė madh. Nėse disa prej tyre ende janė nėn kufijtė e ndotjes, kjo nuk vjen pėr shkak tė menaxhimit tė kujdesshėm tė tyre, por thjesht pėr inertėsi dhe frenkuentim jo masiv”- citohet nė studimin e Open Data Albania. Studimi nė fjalė ka marrė pėrsipėr tė analizojė dy nga indikatorėt mė tė rėndėsishėm tė cilėsisė sė ujrave detare, tė cilėt lidhen me mikroorganizma tė ndotjes fekale qė janė: koliformet fekale (Fecal Coliforms – FC) dhe enterokoku intestinal (Intestinal Enterococus – IE).

 Fokusi bie kryesisht mbi kėta dy indikatorė, pasi derdhja e papėrpunuar e ujėrave tė zeza nė det ėshtė burimi mė i madh i ndotjes si dhe vatėr e sėmundjeve infektive. Duke iu referuar tė dhėnave tė Institutit tė Shėndetit Publik, studimi thekson se plazhet mė tė ndotura janė nė Durrės, Kavajė, Vlorė e Sarandė. Ndėrkohė qė me cilėsi mė tė mirė paraqiten Borshi, Dhėrmiu, Shėngjini, Velipoja e Himara. Sipas studimit, tė gjitha plazhet e monitoruara nga ISHP kanė njė prezencė tė FC – 50 mbi normėn e lejuar prej 100. Shumė tė ndotur paraqiten sidomos plazhet pranė Torres, Plepave dhe Ish kampit tė pionerėve, rreth 10 herė mbi normėn e lejuar. Nė raportin e MMPAU-sė, 2009, theksohet se nga 21 plazhet e vrojtuara nė Durrės, 90% klasifikohen Cilėsi e Dobėt dhe 10% Cilėsi e Mjaftueshme. Kėto pėrfundime e rendisin Durrėsin si vendin me plazhet mė tė ndotura nė vend. 

Ndėrkohė, tė gjitha plazhet qė i pėrkasin kategorisė Cilėsi e Dobėt kanė nevojė pėr ndėrhyrje tė menjėhershme, deri nė mbyllje tė tyre, pasi pėrbėjnė rrezik pėr shėndetin publik. Ndotja nė plazhet e qytetit tė Durrėsit ėshtė pėrkeqėsuar shumė nga mungesa e kanalizimeve tė ndėrtimeve tė reja, sidomos nė zonėn e Plazhit. Nė tė shumtėn e rasteve, situata ėshtė zgjidhur me gropa septike. Mirėpo ndėrtimi i tyre nė zona ranore dhe jo sipas parametrave bėn qė kėto ujėra tė derdhen krejt tė papėrpunuara nė det. Duke iu referuar studimit, plazhi i Kavajės ka rezultuar nė 10% tė stacioneve tė monitoruara me Cilėsi tė Shkėlqyer, 50% me Cilėsi tė Mirė, ndėrsa nė 40% tė tij, me Cilėsi tė Dobėt, me domosdoshmėri pėr ndėrhyrje tė menjėhershme.

Plazhet mė tė ndotuara janė ai i Golemit dhe zona e Vaporit tė mbytur, qė janė gjithashtu edhe ndėr plazhet mė tė populluara. Edhe plazhi i qytetit tė Vlorės ėshtė shumė i ndotur. Sidomos zona e Shkollės sė Marinės ėshtė jashtė ēdo parametri tė mundshėm dhe burim i jashtėzakonshėm infeksionesh. Nė kėtė zonė, prej jo mė shumė se 800 metrash, mund tė numėrohen me sy tė lirė tė paktėn 6 kanale tė ujėrave tė zeza, qė derdhen drejtpėrsėdrejti nė det. Ai ėshtė 15 herė mė i ndotur se norma e megjithatė ėshtė mjaft i frekuentuar nė stinėn e verės. 

Situata nuk ėshtė mė pak problematike nė Plazhin e Ri, qė ėshtė shpalluar edhe zona e plazhit publik nga Bashkia e Vlorės. Ai administrohet drejtpėrsėdrejti nga kjo Bashki, e cila ka siguruar ēadra falas, roje bregdetare apo facilitete tė tjera. Por, ndėrkohė nė tė derdhen 4 kanale tė ujėrave tė zeza, tė cilat janė lehtėsisht tė dallueshme, pasi e pėrshkojnė mes pėr mes plazhin.



Multimedia: Gazeta Mapo
Kategoria e medias: Shtyp i shkruar
Datė publikimi: 13/09/2011
Titulli i publikimit: Open Data: Plazhi m
Pėrshkrim i publikimit: Agjencia Open Data Albania n
Download: Array
Kliko kėtu pėr tė lexuar artikullin tek media qė e ka publikuar
Dataset-et nė format excel :
    Dataset-et nė format XML, N3 :