Ndryshimi i fundit: E Mėrkurė, 26 Nėntor 2014

Zhvillimi i Arsimit tė Lartė nė periudhėn 1991-2011

3 vite mė parė

Arsimi i lartė nė Shqipėri e ka zanafillėn nė vitin 1946, me Institutin 2-vjecar Pedagogjik tė Tiranės. Universiteti i parė nė vend ėshtė ai i Tiranės, i cili u hap nė vitin 1957, duke u mbėshtetur nė traditėn e mirė tė krijuar nga institutet qė funksiononin deri nė atė kohė nė Tiranė:  instituti pedagogjik, politeknik, ekonomik, mjekėsor, juridik dhe instituti i shkencave.

 

Deri nė vitin 1990, sistemi i arsimit, sikurse edhe shumė fusha tė tjera, ishte i bazuar nė modelin rus, ndėrkohė qė zhvillimet e reja tė viteve ‘90 sollėn domosdoshėrinė e riorganizimit tė tij. Problemet qė u shfaqėn nė kėtė kohė nuk ishin tė vogla dhe punėn e vėshtirėsonte mungesa e njė modeli shoqėruar me njė plan konkret tė hapave qė duheshin ndjekur pėr realizimin e tij.

 

Nisur nga karakteristikat qė pati Arsimi i Lartė pas vitit 1991, mund tė identifikohen dy periudha kohore: 1992-2003 dhe 2003-2011.

 

Periudha e parė: 1992-2003

 

Gjatė kėsaj kohe, filluan shkėmbimet e para tė eksperiencave tė pedogogėve me vendet perėndimore dhe u krijua njė ide mė e qartė e stadit ku ndodhej arsimi i lartė dhe se ku ai duhej tė shkonte. Gjithsesi, mė shumė se sa nė krijimin e njė modeli po rendej nė pėrkthimin dhe hartmin e teksteve,  pėr tė krijuar mundėsinė qė shkollat tė diplomonin persona tė pėrgatitur pėr kushtet e reja tė zhvillimit tė vendit. Nė kėtė periudhė, filloi tė forcohej gjithmonė e mė shumė prirja e vjetėr pėr tė ndjekur shkollėn e lartė, duke rritur presionin pėr masivizimin e universiteteve. Si pasojė, u hapėn disa Institucione tė Arsimit tė Lartė (IAL) edhe nė rrethe tė tjera tė vendit.


Burimi: Ministria e Arsimit, INSTAT
Pėrpunimi dhe komentet: Open Data Albania

Numri i studentėve filloi tė rritej vit pas viti, por masivizimi nuk ishte kthyer ende nė fenomen dhe cilėsia nuk ishte vendosur ende nė pikėpyetje. Edukimi vazhdonte t’i pėrkiste “elitės” dhe “elitė” ishin nxėnėsit mė tė pėrgatitur tė gjimnazeve, tė cilėt kalonin testet e vėshtira tė pranimit nėpėr fakultete.

 

Periudha e dytė: 2003-2011

 

Periudha e dytė karakterizohet kryesisht nga masivizimi. Nėse do tė krahasohej me periudhėn e mėparshme, mund tė vėrehet fare lehtė hovi qė mori numri i tė regjistruarve nėpėr universitete.

Burimi: Ministria e Arsimit, INSTAT
Pėrpunimi dhe komentet: Open Data Albania

Qė nė vitin shkollor 2003-2004 bie nė sy ritmi rritės mė i lartė se nė cdo periudhė mė tė hershme. Nė kėtė vit u regjistruan 22% mė shumė studentė se njė vit mė parė. Edhe nė vitet qė pasuan, deri nė 2007-n, ritmi ishte i lartė. Nė vitet 2007-2008 dhe 2008-2009, rritja ra nė nivelet 5% dhe 3%, ndėrkohė qė viti 2009-2010 shėnoi bumin e studentėve qė u ulėn nėpėr auditore. 25% mė shumė se sa njė vit mė parė dhe 3.1 herė mė shumė se sa nė vitin 1994-1995.  

 

Karakteristika e dytė e kėsaj periudhe ishte lindja e universiteteve private. Kėrkesės sė lartė pėr edukim dhe pamundėsisė sė arsimit publik pėr ta kėnaqur atė, fare natyrshėm nisi t’i pėrgjigjet sektori privat. Nė vitin 2003-2004, u hap universiteti i parė privat nė vend dhe qė prej asaj kohe, numri tyre ka ardhur gjithmonė nė rritje.

 


 



 





Dataset-et nė format excel : Dataset-et nė format XML, N3 :
    Kliko kėtu p&ėr tė lexuar artikuj tė tjerė tė ashėm me kėtė artikull
    Kontribues: Blerta Zilja