Ndryshimi i fundit: E Diel, 23 Korrik 2017

Vdekshmėria sipas sėmundjeve kancerogjene

4 vite mė parė
Open Data Albania po hulumton mbi vdekshmėrinė nga sėmundje kancerogjene nė vendin tonė dhe nė vende tė rajonit. Vdekshmėria nga sėmundje kancerogjene ėshtė numri i personave qė humbasin jetėn nga kanceri nė njė vend tė caktuar gjatė njė viti pėr ēdo 100 mijė banorė tė asaj popullsie. Gjithashtu nė analizė ėshtė vlerėsuar edhe vdekshmėria nga kanceri sipas grupeve gjinore, sikurse vdekshmėria pėr lloje tė ndryshme tė kancerit.

Analiza bazohet nė tė dhėnat e Bankės Botėrore dhe Organizatės Botėrore tė Shėndetit pėr njė vit tė caktuar konkretisht viti 2008. Nė kėtė vit niveli i vdekshmėrisė nė vendin tonė ėshtė ėshtė 693.9 vdekje pėr ēdo 100,000 banorė. Nga sėmundjet kancerogjene janė shkaktuar 23% e totalit tė vdekjeve, konkretisht 156.2 vdekje nga kanceri pėr ēdo 100 mijė banorė.

Nė Shqipėri meshkujt kanė nivel mė tė lart vdekshmėrie nga kanceri kundrejt femrave. Konkretisht pėr ēdo 100 mijė meshkuj numri i atyre qė vdesin nga kenceri ėshtė 173.9, ndėrsa pėr femrat ky indikator ėshtė 128 raste vdekje nga kanceri nė ēdo 100 mijė femra. Tumoret qė prekin trakenė bronket dhe mushkrit janė edhe tumoret me vdekshmėritė mė tė larta ndėr meshkuj duke shėnuar 44 raste vdekjesh pėr ēdo 100 mijė meshkuj, pasuar nga  tumore tė stomakut  me tregues 24.7 raste. Ndėrsa pėr femrat tumoret mė tė rrezikshme sa i takon vdekshmėrisė janė po tumoret qė prekin traketė, mushkrit dhe bronket pasuar nga kanceri i gjirit me 18 raste pėr ēdo 100 mijė femra dhe ai i stomakut me 17 raste pėr ēdo 100 mijė.


Burimi: Banka Botėrore
Komentet dhe analiza: ODA

Nėse do tė konsiderojmė vdekshmėrinė nė total pėr tė dy gjinitė peshėn kryesore si shkaktare e vdekshmėrisė tek njerėzit e mbart kanceri i trakeve, bronkeve dhe mushkėrive me 28% ndaj totalit. Njė pjesė tė konsiderueshme e pėrbėn gjithashtu vdekshmėria prej kancerit tė stomakut me 19% tė totalit. Kanceri i gjirit si njė fenomen qė ndodh vetėm tek gjinia femėrore mbart gjithashtu njė peshė tė madhe prej 9% ndaj totalit. Kanceri i pankreasit nga ana tjetėr pėrbėn 8% ndaj totalit dhe pasohet nga kanceri i mėlēisė dhe ai I zorrės sė trashė me 6%.


Burimi: Banka Botėrore
Komentet dhe analiza: ODA

Sipas vlerėsimit pėr rajonin vdekshmėria nga tumoret nė vendin tonė pėr ēdo 100 mijė banorė ėshtė nė nivel relativisht mė tė ulėt. Kjo lidhet edhe me jetgjatsinė mesatare tė popullsisė. Vdekshmėria mesatare nga tumoret nė nivel botėror pėr kėtė vit nėn analizė ėshtė 114.5 persona pėr ēdo 100 mijė banorė. Vendet e rajonit tė marra nė shqyrtim kanė njė vdekshmėri shumė tė lartė pėr kėtė kategori sėmundjesh.

Italia e Sllovenia tė cilat kryesojnė klasifikimin qėndrojnė nė nivele thuajse tė njėjta, rreth 290 persona tė vdekur pėr 100 mijė banorė. Kėto dy vende pasohen nga Serbia e Bullgaria me pėrkatėsisht 264.4 dhe 245.2 tė vdekur pėr 100,000 banorė. Shqipėria nga ana tjetėr ka njė nivel thuajse tė njėjtė me shtetin fqinjė, Malin e Zi. Nė Shqipėri vdekshmėria prej sėmundjeve kancerogjene nė kėtė vit ka qenė 170.8, ndėrsa nė Mal tė Zi 177.8 pėr 100,000 banorė.


Burimi: Banka Botėrore
Komentet dhe analiza: ODA




Dataset-et nė format excel : Dataset-et nė format XML, N3 :
    Kontribues: Griselda Rruci