Ndryshimi i fundit: E Diel, 29 Mars 2020

Mosha e daljes nė pension nė Shqipėri dhe nė vendet e OECD

7 vite mė parė
share()?>
Open Data ka bėrė njė hulumtim mbi moshėn e pensionit efektive dhe ligjore nė Shqipėri nė krahasim me vendet e tjera, nė rastin konkret, vendet anėtare tė Organizatės pėr Bashkėpunim Ekonomik dhe Zhvillim, (OECD). Tė dhėnat janė marrė nė rastin e Shqipėrisė nga Instituti i Sigurimeve Shoqėrore dhe nė rastin e vendeve tė tjera nga OECD.

Pėrkufizime. Mosha Zyrtare Ligjore e daljes nė pension ėshtė mosha nė tė cilėn me ligj njė nėnshtetas i njė vendi ka tė drejtė tė aplikojė pėr pension pleqėrie. Mosha Mesatare Efektive e daljes nė pension ėshtė mosha nė tė cilėn popullsia e njė vendi ka aplikuar pėr tė marrė pension dhe ėshtė tėrhequr nga tregu i punės me kohė tė plotė. Kjo tėrheqje mund tė ndodhė para ose pas moshės zyrtare.

Mosha nė vite.
Qė nga viti 2002, mosha e daljes nė pension nė Shqipėri ėshtė rritur me 0.5 vjet ēdo vit, deri nė vitin 2012, kur u arrit mosha 65 vjeē pėr burrat dhe 60 vjeē pėr gratė. Mosha mesatare efektive nė rastin e Shqipėrisė ka ndjekur nga afėr moshėn zyrtare pa ndryshime tė mėdha.



Burimi: ISSH                       
Pėrpunimi dhe komentet: ODA


Burimi: ISSH                       
Pėrpunimi dhe komentet: ODA

Shqipėria dhe vendet e tjera. Mosha mesatare ligjore e daljes nė pension pėr burrat nė Shqipėri nė vitin 2012 qe 65 vjeē, pak mė e lartė se sa mesatarja e 34 vendeve anėtare tė OECD, tė cilat e kishin 64.65 vjeē. Gjashtė nga 35 vendet e analizuara kanė moshė daljeje nė pension mė tė ulėt se sa Shqipėria pėr burrat, konkretisht, Ēekia e ka 62.5 vjeē, Estonia 63 vjeē, Hungaria 63.5 vjeē, Sllovakua 62, Sllovenia 63 apo Koreja e Jugut, 60 vjeē.

Disa vende si Irlanda, Italia, Norvegjia, apo SHBA kanė moshė zyrtare tė daljes nė pension mė tė lartė se sa Shqipėria, ku Izraeli, Norvegjia dhe Islanda mbajnė rekordin me moshė daljeje nė pension 67 vjeē.


Burimi: Burimi: pėr vendet e tjera, OECD.org. Pėr Shqipėrinė, ISSH.gov.al
Pėrpunimi dhe komentet: ODA


Pėr gratė, mosha e daljes nė pension nė Shqipėri ėshtė 60 vjeē, afro 3.5 vjet mė e ulėt se sa mesatarja e vendeve anėtare tė OECD. Me pėrjashtim tė Sllovakisė dhe Turqisė, mosha zyrtare e daljes nė pension pėr gratė nė tė gjitha vendet e tjera ėshtė mė e lartė se sa nė Shqipėri. Islanda dhe Norvegjia, ku gratė dalin zyrtarisht nė pension 67 vjeē, mbajnė rekordin mė tė lartė.



Burimi: Burimi: pėr vendet e tjera, OECD.org. Pėr Shqipėrinė, ISSH.gov.al
Pėrpunimi dhe komentet: ODA


Diferenca meshkuj/femra.
Shqipėria, Izraeli, Austria, e Italia janė nga tė paktat vende qė kanė diferencė tė madhe prej 4 apo pesė vjetėsh nė moshėn zyrtare tė daljes nė pension mes burrave dhe grave. Pėr vendet e tjera, diferenca ėshtė shumė mė e vogėl ndėrsa shumicėn e rasteve, burrat dhe gratė marrin tė drejtė ligjore pėr pension pleqėrie nė tė njėjtėn moshė.


Burimi: Burimi: pėr vendet e tjera, OECD.org. Pėr Shqipėrinė, ISSH.gov.al
Pėrpunimi dhe komentet: ODA


Efektive dhe ligjore

Njerėzit mund tė dalin nė pension para ose pas moshės ligjore tė pensionimit nė rast se duan tė punojnė mė gjatė, ose kanė mbushur vitet e kontributeve dhe nuk dėshirojnė tė punojnė mė. Nga tė dhėnat e OECD rezulton se nė shumė vende njerėzit dalin mė vonė ose mė herėt se sa mosha zyrtare, ndėrsa nė Shqipėri, mosha e daljes nė pension ėshtė pothuajse ekzaktėsisht edhe mosha ligjore. Nė disa vende si Meksikė, Kore, Kili e Japoni, mosha efektive e daljes nė pension tė burrave ėshtė shumė mė e lartė se sa mosha zyrtare. Spanja, Italia, Gjermania apo Belgjika janė nė anėn tjetėr, kėtu burrat dalin nė pension disa vite mė herėt se sa mosha ligjore zyrtare.

Pėr gratė vėrehet e njėjta situatė, vende si Japonia, Kili apo Kore, dalja nė pension shtyhet shumė vite pas moshės zyrtare ndėrsa nė Gjermani apo Francė gratė dalin nė pension 3 deri nė 5 vite para moshės zyrtare.


Burimi: Burimi: pėr vendet e tjera, OECD.org. Pėr Shqipėrinė, ISSH.gov.al
Pėrpunimi dhe komentet: ODA



Burimi: Burimi: pėr vendet e tjera, OECD.org. Pėr Shqipėrinė, ISSH.gov.al
Pėrpunimi dhe komentet: ODA




Dataset-et nė format excel : Dataset-et nė format XML, N3 :
    Kontribues: Gjergj Erebara