2013, vit elektoral me pak shpenzime, qeveria shënon rekord

Shqipëria nuk është pranuar as candidate e Bashkimit Evropian, megjithatë, kryeministri Sali Berisha ka bërë thirrje dje, në mbledhjen e përjavshme të grupit parlamentar të mazhorancës, se vitin e ardhshëm duhet të miratojmë një nivel të deficitit buxhetor në masën 2.2 për qind të prodhimit të brendshëm bruto të vendit, pasi një gjë të tillë, sipas tij, e kanë miratuar vendet e BE-së javën e kaluar. Ky nivel kaq i ulët nuk është arritur asnjëherë, të paktën 8-9 vitet e fundit. Viti i ardhshëm është nëj vit electoral dhe, sipas traditës, pritet që qeveria të shkelë programet fiskale, me shpenzime më të larta, në një kohë kur nuk po realizohen të ardhurat e parashikuara. Ka qenë qeveria e kryesuar nga vetë Berisha, e cila ka kryer rritje spektakolare të deficitit buxhetor në vite, për të realizuar investime shumë të kushtueshme, kryesisht për interesa elektorale.

REZULTATET

Në një studim, të kryer nga Open Data Albania, del se në vitin 2001 (vit i zgjedhjeve të përgjithshme) pati një rritje të deficitit kundrejt vitit 2000-ës,duke pasqyruar ndikimin që vazhdonin të kishin zgjedhjet mbi zbatimin e politikës fiskale. Ky deficit u thellua kryesisht në muajin qershor, për shkak të shpenzimeve shumë të larta kapitale (rreth 70% më shumë se parashikimi për atë periudhë). Pas vitit 2001 deri në vitin 2003 vërehet një ulje e deficitit fiskal, si pasojë e një ritmi rritës të të ardhurave, më të lartë se sa ritmi rritës i shpenzimeve. Ky trend zbritës ishte zbatim i objektivit fiskal të qeverisë për të ulur deficitin buxhetor derin në vitin 2005 në 5.8% të PPB-së. Për këtë arsye, mosrealizimii parashikuar i të ardhurave (viti 2002) u shoqërua edhe me një kontroll të rreptë të shpenzimeve. Akoma më mirë pasqyrohet situata në vitin 2003, ku deficiti u ul me 11% krahasuar me vitin 2002, kryesisht falë shpenzimeve të ulta, por edhe disiplinës fiskale. 

Ky kontroll fiskal u reflektua edhe në normën e ulët të inflacionit për vitin 2003. Viti 2004 rikthen rritjen e deficitit, por gjithsesi, ai vazhdonte të ishte në masën 4.9% e PBB-së, si një vit më parë. Shkaku kryesor ishte rritja e lartë e shpenzimeve për mbrojtje sociale dhe investimet në shëndetësi dhe arsim. Në vitin 2005 shënohet ulja më e madhe e deficitit që nga viti 1997, me 26%. Theksi kryesor u vendos në rritjen e të ardhurave, por mbi të gjitha në uljen e shpenzimeve. Në tremujorin e fundit, shpenzimet u ulën me 6.1%. Duhet nënvizuar se rol në përmirësimin e deficitit nisën të luajnë edhe shpenzimet më të ulta për interesa, si pasojë e normave të ulta në tregun e huamarrjes, por edhe nga ulja e raportit të borxhit publik ndaj PBB-së.

Q prej vitit 2006, ka një rritje të vazhdueshme të deficitit, i cili arrin në masën maksimale në vitet 2008, me 5.5% të PBB-së dhe në vitin 2009, me 7% të PBB-së, për shkak të natyrës ekspasioniste të politikës fiskale. Këto janë ndër normat më të larta të deficitit të përjetuara ndonjëherë nga financat shqiptare, e shkaktuar nga një rritje e shpenzimeve për investime, kryesisht për financimin e rrugës Rrëshen- Kalimash. Dhe, do të jenë sërish rrugët dhe ndonjë projekt tjetër ambicioz, që vështirë se do të lejojnë respektimin e 2.2 përqindëshit, të lançuar dje nga Berisha.