Ndryshimi i fundit: E Shtunė, 25 Maj 2019

Miliona pėr klientėt, thėrrime pėr qytetarėt: precedenti korruptiv i Veliajt tek Pazari i Ri

4 javė mė parė
share()?>
Projekti i Pazarit tė Ri merret si shembull suksesi nga Veliaj, sa herė qė ka kundėrshti pėr projektet korruptive qė ai po i imponon qytetit nė favor tė ndėrtuesve tė mėdhenj tė Tiranės.

Ai ėshtė njė nga shembujt mė tė mirė tė qasjes klienteliste tė bashkisė Veliaj dhe qeverisė Rama, tė cilat nėn petkun e zhvillimeve urbane po pasurojnė njė grusht klientėsh duke grabitur qytetarėt.

Projekti pėr rindėrtimin e Pazarit tė Ri u konceptua dhe projektua nga ish-kryebashkiaku Basha. Por u bllokua nga qeveria Rama, e cili e zhbllokoi dhe lejoi fillimin e zbatimit nė tetor 2015, menjėherė pas ardhjes sė Veliajt nė krye tė Bashkisė Tiranė.

Projekti u financua nga Fondacioni Shqiptaro-Amerikan pėr Zhvillim me tre milion dollarė dhe qeveria shqiptare me rreth 2,5 milionė euro.

Financimi i Fondit Shqiptaro Amerikan u pėrdor pėr gjithė infrastrukturėn publike tė Pazarit, kurse fondi prej 2,5 milionė dollarė i qeverisė, pėrmes Bashkisė Tiranė, u pėrdor pėr restaurimin tė pjesės sė jashtme tė katėr ndėrtesave private dhe ribėrjen e fasadave tė ndėrtesave pėrqark sheshit tė Pazarit.

Tenderi pėr realizimin e kėtyre punimeve restauruese nga Bashkia u hap mė 2 nėntor 2016. Nė tė morėn pjesė vetėm dy kompani, Salillari shpk dhe Senka shpk—kjo e fundit njė kompani me seli nė Lushnje, e regjistruar nė vitin 1993.

Por Senka shpk nuk paraqiti ofertė nė tender. Kėshtu, pa garė, fitues i tenderit tė Bashkisė Tiranė u shpall kompania Salillari shpk, e cila paraqiti ofertė tė barabartė me fondin limit tė tenderit, 167 milionė lekė, ose rreth rreth 1,3 milionė euro.

Njė shumė e madhe pėr punime qė duhet tė kushtojnė shumė mė pak, por edhe kaq nuk mjaftoi. Nuk duhet se me ēfarė justifikimi, kostoja e restaurimeve u dyfishua nga Bashkia dhe ajo i dha Salillarit tre shtesa kontrate me negocim direkt, pa shpallje paraprake dhe pa asnjė garė, me vlerė totale rreth 1,2 milionė euro:

— Mė 21 mars 2016 shtesė kontratė me vlerė rreth 800 mijė euro;

— Mė 12 qershor 2017 shtesė kontratė me vlerė 266 mijė;

— Mė 13 qershor 2017 shtesė kontratė me vlerė 146 mijė euro.

Pra, nė total Bashkia Tiranė i ka dhėnė Salillarit pėr rindėrtimin e fasadave tė ndėrtesave pėrqark Pazarit tė Ri rreth 2,5 milionė euro (pa tvsh)—pra, tė gjithė fondin publik qė qeveria investoi nė projektin e Pazarit tė Ri—gjysma e shumės u dha fillimisht me njė garė fiktive, praktikisht pa konkurim, kurse gjysma e dytė u dha pa bėrė as formalisht ndonjė garė, por me ujdi direkte me kompaninė Salillari shpk.

Ndėrkohė, pėr tė pastruar hapėsirėn e pazarit tė ri, Bashkia Tiranė vendosi, nė mėnyrė tė paligjshme dhe jo transparente, shembjen e pesė ndėrtesave qė shėrbenin si dyqane, tė cilat ndoheshin pas godinės sė ish- kopėshtit tė fėmijėve (godinė e cila sė fundimi shėrben si restoranti Merkata e Peshkut).

Fillimisht, nė fillim tė vitit 2016, Bashkia Tiranė u kėrkoi pronarėve tė ndėrtesave rreth Pazarit tė rindėrtonin me shpenzimet e tyre fasadat e ndėrtesave, si pjesė e projektit tė rikualifikimit urban tė zonės.

Pas lajmėrimit tė Bashkisė, pronarėt u pajisen me leje ndėrtimi dhe filluan rregullimin e cative dhe fasadave tė dyqaneve, sipas pėrcaktimeve tė projektit tė Bashkisė. Por, sapo hodhėn poshtė fasadat e vjetra dhe filluan rindėrtimin, atyre u erdhi njė urdhėr i dytė nga Bashkia Tiranė qė tė ndalonin menjėherė punimet, pasi Bashkia kishte vendosur qė pronat e tyre do tė prisheshin dhe ata do tė shpronėsoheshin.

Ky vendim i Bashkisė Tiranė u mor nė mungesė tė plotė transparence, dhe pa asnjė konsultim praprak me pronarėt.

Njė nga pronaret e prekura dėshmoi nė atė kohė pėr njė nga televizionet e vendit:

Jemi gjashtė pronarė tė objekteve [godinave qė u prishėn], me dokumentacion tė rregullt pronėsie dhe, nė bazė tė njė leje ndėrtimi tė dalė nga qeveria, kemi filluar restaurimin e dyqaneve me fondet tona. Gjithashtu dyqanet tona janė pjesė e listės sė monumenteve tė kulturės dhe sipas projektit ėshtė menduar qė ato duhet tė kthehen nė identitet.

Janė tė vetme dyqane qė dėshmojnė [janė dėshmi e trashėgimisė sė] pėr pazarin e vjetėr. Ne jemi pezulluar pa asnjė shkak nė momentin final tė vėnies sė tjegullave, pa asnjė shkak ligjor nga ana e Bashkisė Tiranė. Ndėrkohė nė momentet qė flasim kemi dėgjuar qė Bashkia kėrkon tė ndėrtojė mbi pronėn tonė, pa asnjė ligj, sepse asnjė ligj nuk e parashikon njė gjė tė tillė tė ndėrtosh mbi pronėn me pronarė.

Pavarėsisht qėndresės sė pronarėve, Bashkia i prishi ndėrtesat nė mėnyrė arbitrare, pa u dhėnė banorėve asnjė mundėsi qė tė ankoheshin ligjėrisht, dhe mbi tė gjitha pa i shpronėsuar dhe kompensuar paraprakisht.

Vetėm mė vonė, thuajse njė vit mė vonė, Bashkia Tiranė u dha pronarėve njė dėmshpėrblim qesharak. Me njė vendim tė datės 1 mars 2017, Bashkia Tiranė vendosi kompesimin e pronarėve tė pesė ndėrtesave tė prishura me njė shumė totale rreth 100 mijė euro.

Sipas vendimit, Bashkia e vlerėsoi ēmimin e tokės nė Pazarin e Ri reth 130 euro pėr metėr katrorė, dhe secili nga godinat e prishura u dėmshpėrblye nga Bashkia mesatarisht me rreth 20 mijė euro pėr ndėrtesė.

Edhe pse kishin harxhuar mijėra euro, edhe pse ishin pronarė tė ligjshėm, edhe pse kishin nė pronėsi godina me vlerė trashėgimore, Bashkia Tiranė vendosi qė t’i prishė ato pėrkundrejt dėmshpėrblimit qesharak prej 20 mijė euro.

Nė qershor 2017, pronarėt e shpronėsuar e kundėrshtuan dėmshpėrblimin, duke paditur qeverinė dhe bashkinė nė Gjykatėn Administrative tė Apelit nė Tiranė, me pretendimin se vendimi i qeverisė pėr shpronėsim ishte i padrejtė, pasi ēmimi i dėmshpėrblimit, i vlerėsuar nga Bashkia Tiranė, ishte dhjetėra herė mė i ulėt se vlera e tregut. Ata i kėrkuan Gjykatės tė vendoste pėr kompensim tė drejtė sipas vlerės sė tregut. Exit.al nuk mundi tė merrte informacion mbi ecurinė e procesit gjyqėsor deri nė momentin e botimit tė kėtij artikulli.

Por ndėrsa kėtyre pronarėve Bashkia Tiranė u mori pronat duke i shpėrblyer me “thėrrime”, disa biznesmenė tė mėdhenj qė me ndėrtesa pėrqark Pazarit u shpėrblyen prej saj me rindėrtimin me para publike tė pronave tė tyre.

Disa ndėrtesa pėrqark Pazarit tė Ri u blenė pėr ēmime tė ulėta, qė para fillimit tė punėve rindėrtuese tė Bashkisė, nga disa biznesmenė tė njohur tė vendit, me gjasa tė informuar pėr projektin e rindėrtimit, i cili do tė rriste disa herė vlerėn e pronave qė ata blenė.

Kėta biznesmenė ishin ndėr pėrfituesit e drejtpėrdrejtė tė 2,5 milonė eurove qė qeveria harxhoi pėr rindėrtimin e fasadave tė nėrtesave tė tyre, duke ju rritur atyre vlerėn disa herė. Ata janė gjithashtu pėrfitues nga klientela e qindrafishuar pėr shkak tė kthimi tė Pazarit nė njė qendėr tė rėndėsishme tė argėtimit dhe mbledhjes sė nejrėzve nė Tiranė.

Njė nga biznesmenėt kryesorė pėrfitues ishte Ylli Hidri, pronari i vilės dhe biznesit Merkata e Peshkut, rastin e tė cilit ne e kemi shpjeguar kėtu. Ai e bleu vilėn para rifillimit tė ndėrtimit tė Pazarit dhe mė voneė pėrfitoi si hapėsirė praktikisht private njė pjesė tė territorit tė liruar nga shpronėsimi i pronarėve tė ligjshėm pranė vilės sė tij.

Kėshtu, me njė tė rėnė tė lapsit, nė mėnyrė arbitrare, Bashkia Tiranė praktikisht ju rrėmbeu pronėn disa qytetarėve pothuajse pa asnjė shpėrblim, ndėrkohė qė mbeshteti bizneset e tė tjerėve duke harxhuar miliona euro nga paratė e shqiptarėve.



Multimedia: Gazeta Impakt
Datė publikimi: 6 months ago
Titulli i publikimit: Miliona pėr klientėt, thėrrime pėr qytetarėt: precedenti korruptiv i Veliajt tek Pazari i Ri
Pėrshkrim i publikimit: Projekti i Pazarit tė Ri merret si shembull suksesi nga Veliaj, sa herė qė ka kundėrshti pėr projektet korruptive qė ai po i imponon qytetit nė favor tė ndėrtuesve tė mėdhenj tė Tiranės. Ai ėshtė njė nga shembujt mė tė mirė tė qasjes klienteliste tė bashkisė Veliaj dhe qeverisė Rama, tė cilat nėn petkun e zhvillimeve urbane po pasurojnė njė grusht klientėsh duke grabitur qytetarėt.
Download: Array
Kliko kėtu pėr tė lexuar artikullin tek media qė e ka publikuar
Dataset-et nė format excel :
    Dataset-et nė format XML, N3 :