2018-05-22 11:52:07 Ndryshimi i fundit: 2018-05-22 11:52:07

Borxhi Publik i Brendshëm dhe i Jashtëm i Shqipërisë

9 vite me pare
share()?>

Stoku i borxhit të një vendi është totali i borxhit publik të emetuar brenda dhe jashtë vendit dhe që ende nuk është shlyer. Borxhi publik mund të emetohet brenda vendit dhe mbahet nga rezidentë (borxhi i brendshëm), ose jashtë vendit dhe mbahet nga jorezidentë (borxh i jashtëm).

Open Data Albania, ka kryer një hulumtim, bazuar në të dhënat e Bankës së Shqipërisë, Ministrisë së Financave dhe FMN, lidhur me strukturën e stokut të borxhit të shtetit shqiptar  gjatë viteve. Të dhënat janë kumulative, pra stoku i borxhit të një viti përfshin totalin e borxhit të emetuar deri në atë vit.

Stoku i borxhit publik për 2010 (në fund të tremujorit të tretë) ishte rreth 715.5 miliardë lekë ose 58.5% e Produktit të Brendshëm Bruto (PBB). Nga ky total, 407.5 miliardë janë borxh i brendshëm (57%), dhe 308 miliardë janë borxh i jashtëm (43%).

Gjatë viteve pesha e borxhit të brendshëm dhe të jashtëm ka rezultuar sipas grafikut:


*PBB për 2010 është vlerësim i FMN
*Për 2010, të dhënat e borxhit janë deri në tremujorin e tretë të 2010
Burimi: Banka e Shqipërisë, Ministria e Financave, FMN
Komentet dhe Analiza: ODA


Sikurse mund të shihet nga grafiku, vihet re një rritje e qartë e peshës së borxhit të jashtëm, kundrejt borxhit të brendshëm. Gjatë vitit 2010, u emetua për herë të parë eurobond-i1 në

tregun e huaj të kapitaleve, me shumën 300 milionë Euro, me maturim 04/11/2015. Pagesa e interesit vjetor për këtë obligacion është 7.5%, ose 22.5 milione Euro në vit. Të ardhurat nga eurobond-i u përdorën për parapagimin e kredisë të vitit 2009, dhe për plotësimin e nevojave për financimin e buxhetit.

Borxhi i brendshëm dhe i jashtëm ka ndryshuar sipas grafikut:


*PBB për 2010 është vlerësim i FMN
*Për 2010, të dhënat e borxhit janë deri në tremujorin e tretë të 2010
Burimi: Banka e Shqipërisë, Ministria e Financave
Komentet dhe Analiza: ODA


Bazuar në të dhënat, rezulton se borxhi i brendshëm nga viti 2008 është rritur me vetëm 1.8%, ndërsa borxhi i jashtëm është rritur me rreth 58%, duke demostruar qartë strategjinë e shtetit shqiptar për sigurimin e kapitaleve në tregjet e huaja.


Përsa i përket mbajtësve të borxhit të brendshëm, borxhi mbahet kryesisht nga sistemi bankar. Më konkretisht mbajtësit e borxhit të brendshëm paraqiten sipas tabelës:


Burimi: Ministria e Financave
Komentet dhe Analiza: ODA


Ndërsa mbajtësit e borxhit të jashtëm paraqiten sipas kësaj tabele:


Burimi: Ministria e Financave
Komentet dhe Analiza: ODA


Mbajtësit kryesorë të borxhit të jashtëm janë institucionet shumëpalëshe (IBRD2, EIB3, etj.) dhe kreditorët privatë (banka të huaja). Gjatë dy viteve të fundit pesha e kreditorëve privatë ka ardhur në rritje nga 17.4% në 2008 në 27.4% në 2010.

Edhe pse emetimi i eurobond-it rrit diversifikimin e borxhit publik të Shqipërisë, duke qënë eurobond (i emetuar në një monedhë të ndryshme nga monedha vendase, dhe për shlyerjen e interesit dhe vetë borxhit kur të maturohet, është i domosdoshëm këmbimi në monedhën Euro), ai si dhe rritja e peshës së borxhit të jashtëm në përgjithësi, rrit rrezikun e kursit të këmbimit dhe koston e borxhit nëse Euro (apo monedhat e tjera) forcohen kundrejt monedhës vendase Lek.

 Banka Ndërkombëtare për Rindërtim dhe Zhvillim.
 Banka Evropiane e Investimeve.





Dataset-et ne format excel : Dataset-et ne format XML, N3 :
    Kontribues: RE
    lajm