Ndryshimi i fundit: E Hėnė, 03 Prill 2017

Procedime Gjyqėsore pėr Vepra Penale kundėr Zgjedhjeve tė Lira 2005-2015

4 muaj mė parė
Open Data Albania po hulumton mbi trendin dhe vėllimin e veprave penale me sfond elektoral nė Shqipėri nė dhjetė vjeēarin e fundit. Tė dhėnat janė bazuar nė Vjetarė Statistikorė tė Ministrisė sė Drejtėsisė. Kodi Penal aktual pėrmban dymbėdhjetė nene, ku parashikohen krime dhe kundravajtje penale qė cenojnė proceset zgjedhore. Vetėm nė vitin 2012 janė shtuar nga ligjvėnėsi katėr nene me parashikime pėr vepra penale me sfond elektoral.

Respektivisht nė kodin penal janė disa nene qė parashikojnė vepra penale kundėr zgjedhjeve tė lira dhe sistemit zgjedhor demokratik: Neni 325 Pengimi i subjekteve pėr zgjedhjet nė organet pėrfaqėsuese; Neni 326 Falsifikimi i dokumenteve dhe i rezultateve tė zgjedhjeve; 326 pika a Dėmtimi me dashje i materialit zgjedhor; Neni 327 Shkelja e fshehtėsisė sė votimit; 327 pika a Votimi mė shumė se njė herė ose pa u identifikuar; Neni 328 Dhėnia e shpėrblimeve dhe premtimeve; 328/a Detyrimi pėr pjesėmarrje nė veprimtari politike; Neni 329 Kanosja apo dhunimi ndaj pjesėmarrėsve nė zgjedhje; Neni 330 Pengimi i Zgjedhėsit; 330/a Braktisja e detyrės nga anėtarėt e komisioneve tė zgjedhjeve; Neni 331 Shkelja e sė drejtės sė zgjedhjes; Neni 332 Shpėrdorimi i autoritetit ushtarak. Procedimet gjyqėsore mund tė iniciohen edhe nė bazė tė Kodit Zgjedhor, i cili nė dispozitat e tij detajon vepra penale, tė cilat referohen nga Kodi Penal.

Veprime tė dėnueshme sipas Kodit Zgjedhor janė Dėmtimi i qėllimshėm ose nxjerrja e vulės jashtė qendrės sė votimit (Neni 103), Refuzimi pėr tė numėruar kutinė e pranuar si tė rregullt (Neni 115) , Lejimi i njė zgjedhėsi tė votojė mė shumė se njė herė ose nė emėr tė zgjedhėsve tė tjerė (Neni 106).
Nė vitin 2007, janė iniciuar nė sajė tė Kodit Zgjedhor 55 procedime gjyqėsore dhe 55 tė dėnuar, ndėrsa nė vitin 2011 ėshtė iniciuar 1 procedim gjyqėsor dhe 9 tė dėnuar.

Nė Shqipėri, nė dhjetė vitet e fundit, janė zhvilluar gjashtė procese zgjedhore tė pėrgjithshme dhe lokale. Sipas statistikės zyrtare tė gjyqėsorit, gjatė kėtyre gjashtė proceseve elektorale, janė proceduar nė total pėr krime dhe kundravajtje penale me sfond elektoral 86 raste tė shoqėruara me 137 tė dėnuar. Bazuar nė parashikime tė Kodit Zgjedhorė janė iniciuar nė total 54 procedime me 64 tė dėnuar.



Burimi: Vjetarė Statistikorė tė MD 2005-2015
Koment: ODA



Burimi: Vjetarė Statistikorė tė MD 2005-2015
Koment: ODA

Vepra penale, e cila ėshtė konsumuar mė shumė gjatė proceseve zgjedhore nė dekadėn e fundit, ėshtė Falsifikimi i dokumenteve dhe i rezultateve tė zgjedhjeve . Kjo vepėr penale pėrkon me nenin 326 tė Kodit Penal . Nė dhjetė vitet e fundit, pėr kėtė nen janė shėnuar 17 procedime gjyqėsore dhe 56 tė dėnuar. Falsifikimi i dokumenteve dhe i rezultateve tė zgjedhjeve kryhet me qėllim ndryshimin e rezultatit tė zgjedhjeve nėpėrmjet paraqitjes nė to tė tė dhėnave, qė dihen se janė tė pasakta, zėvendėsimin e tė saktave me tė rreme ose nėpėrmjet futjes nė kuti tė fletėve tė votimit nė mėnyrė tė paligjshme.

Paragrafi i dytė, i nenit 326 parashikon rrethanat cilėsuese kur kjo vepėr kryhet nga personat qė kanė pėr detyrė tė administrojnė procesin zgjedhor, ose ka sjellė pasoja tė rėnda nė mbarėvajtjen e votimit, ka cėnuar integritetin e rezultatit tė zgjedhjeve apo ka sjellė pavlefshmėrinė e tyre. Legjislatori ka parashikuar masė dėnimi pėr kėtė vepėr penale nga 3 deri nė 7 vjet.

Veprat e tjera penale, tė cilat parashikohen nė kėtė seksion paraqesin shifra relativisht tė ulta pėr raste tė proceduara nga gjykata dhe autorė tė dėnuar. Gjatė viteve 2005-2015, Shkelja e fshehtėsisė sė votimit ka shėnuar 7 autorė, Pengimi i subjekteve zgjedhore ka shėnuar 5 autorė.

Pėr disa vepra tė tjera penale, nuk ėshtė shėnuar asnjė procedim gjyqėsor, pėr shembull Dėmtimi me dashje i materialit zgjedhor, Votimi mė shumė se njė herė ose pa u identifikuar, Detyrimi pėr pjesėmarrje nė veprimtari politike, Pengimi i zgjedhėsit, Braktisja e detyrės nga anėtarėt e komisioneve tė zgjedhjeve dhe Shpėrdorimi i autoritetit ushtarak. 

Shpėrdorimi i autoritetit ushtarak nga oficeri ose kuadri ushtarak bėhet me qėllim pėr tė influencuar nė votim tek ushtarakėt e tjerė qė ka nė varėsi, pėrmes dhėnies se urdhrave, kėshillave apo me ēfarėdo lloj propagande.





Burimi: Vjetarė Statistikorė tė MD 2005-2015
Koment: ODA

Subjekt i veprave penale me sfond elektoral mund tė jetė edhe ai i posaēėm, si persona pėrgjegjės pėr administrimin zgjedhor, punonjėsit qe kanė funksione shtetėrore, ata tė cilėt kanė detyra nė arsimin publik, jopublik dhe ushtarakėt.

Vepra penale, pėr tė cilėn legjislatori ka parashikuar sanksionin mė tė ashpėr ėshtė Dėmtimi me dashje i materialit zgjedhor nė rrethana tė cilėsuara, i cili pėrkon me nenin 326/a, paragrafi i dytė. Pėr nenin 326/a, paragrafi i dytė, Kodi Penal ka parashikuar dėnim me burgim nga tre deri nė tetė vjet.

Njė fenomenit si blerja e votės, i raportuar nga qytetarėt, vėzhguesit vendor dhe ata ndėrkombėtar nė procese tė fundit zgjedhore, pėrkon me veprime tė parashikuara nė nenin 328, Dhėnia e shpėrblimeve dhe e premtimeve. Nė kėtė nen parashikohet se ofrimi ose dhėnia e tė hollave apo tė mirave materiale, bėrja e premtimeve pėr vende pune ose pėr favorizime tė tjera nė cilėndo formė, me qėllim qė tė marrė firmėn pėr paraqitjen e kandidatit, pėr tė votuar nė mėnyrė tė caktuar apo pėr tė marrė pjesė ose jo nė votime, pėrbėn kundravajtje penale dhe dėnohet me burgim nga gjashtė muaj gjer nė dy vjet.

Pranimi i tė hollave, tė mirave materiale, premtimeve dhe favorizimeve tė tjera kundrejt kryerjes sė veprimeve tė mėsipėrme, pėrbėn kundėrvajtje penale dhe dėnohet me gjobė. Sanksioni i parashikuar pėr kėtė veprimtari me rrezikshmėri tė lartė ėshtė tepėr i ulėt ku maksimumi i dėnimit ėshtė dy vite.



Dataset-et nė format excel : Dataset-et nė format XML, N3 :
    Kontribues: Kejsi Kosta